Tussen plan en praktijk: Noord-Brabant wil het natuurbeheerplan actueel houden
Provincie Noord-Brabant is continu bezig met het verbeteren van haar provinciale natuurbeleid. Hiervoor is het natuurbeheerplan een essentieel instrument om richting te geven aan beheer en ontwikkeling, en gesprekken te voeren met andere betrokkenen zoals terreinbeheerders.
Intussen blijft de werkelijkheid buiten voortdurend in beweging: vegetatie ontwikkelt zich, beheer heeft effect en omstandigheden veranderen. Om goed te kunnen sturen, is inzicht nodig in de vraag hoe het natuurbeheerplan zich verhoudt tot de actuele situatie in het veld. Waar worden plannen gerealiseerd, waar treedt ongewenste verandering op (zoals verruiging of opslag) en waar blijft natuurontwikkeling achter?
Om deze vergelijking te maken, wordt nu vooral gewerkt met bestaande kaarten, veldkennis en periodieke actualisaties. Met traditionele middelen is het een uitdaging om het beheerplan voor de hele provincie actueel te houden; Daardoor blijven verschillen tussen plan en werkelijkheid soms lange tijd onzichtbaar.
Een actuele en objectieve vergelijking
Samen met analisten van Spheer heeft de provincie Noord-Brabant onderzocht hoe Spheer ingezet kan worden om de actualiteit van het natuurbeheerplan te verbeteren, waarbij is begonnen met bossen: met Spheer is een actuele kaart gegenereerd van alle gebieden in de provincie waar bomen aanwezig zijn. Deze bomenkaart is vervolgens vergeleken met de boslabels uit het natuurbeheerplan. Daarbij is specifiek gekeken naar locaties waar Spheer een duidelijk andere uitkomst laat zien dan het beheerplan. Het gaat dan om plekken waar:
- volgens het beheerplan open natuur is voorzien, terwijl Spheer veel bomen waarneemt;
- volgens het beheerplan bos aanwezig zou moeten zijn, maar Spheer geen bomen detecteert.
Deze plekken zijn een logisch startpunt voor verder onderzoek, input voor Goede Gesprekken met terreinbeheerders en andere gebiedsstakeholders, en mogelijk actualisatie van het beheerplan.
Wat deze aanpak laat zien
De vergelijking laat zien dat het natuurbeheerplan en de actuele situatie op veel plekken goed met elkaar overeenkomen. Zo bevestigt Spheer dat het beheer en de planvorming in grote lijnen aansluiten bij de werkelijkheid.
Tegelijkertijd worden ook gebieden zichtbaar waar plan en werkelijkheid uiteenlopen. Deze verschillen zeggen niet dat het beheer onjuist is, maar maken inzichtelijk waar ontwikkelingen sneller, langzamer of anders verlopen dan voorzien.
Spheer werkt zo aanvullend op menselijke veldkennis. Het kan niet duiden waar afwijkingen vandaan komen, maar creëert wel een actueel, uniform en reproduceerbaar overzicht met een snelheid en schaalbaarheid die voorheen niet mogelijk was.
Twee uitkomsten van de vergelijking
Links zien we een gebied waar het natuurbeheerplan zegt dat er heide moet staan, rechts een gebied waar het zegt dat er bomen moet staan. In beide gevallen zien we een verschil met de werkelijkheid.
Een extra bron van inzicht
Met Spheer krijgt de provincie:
- Informatie over de actuele situatie;
- Een extra bron naast traditionele kaarten, die inzichten biedt op een manier die niet eerder systematisch beschikbaar was;
- Gegevens die het gesprek over beheer en beleid kunnen voeden, zonder direct conclusies te trekken over goed of fout.
Kortom: onze geo-AI helpt om ruimtelijke ontwikkeling en natuurbeheer actueler, objectiever en efficiënter in kaart te brengen.
