Case study

Het verborgen bos van Brabant in kaart

Noord-Brabant wil weten waar haar bossen écht staan — ook buiten de bekende kaarten om. Met Spheer brengt de provincie verborgen bos in beeld en versterkt ze haar bossenstrategie.

OpdrachtgeverProvincie Noord-Brabant
Datummaart 2025

Spheer helpt Noord-Brabant aan een vollediger en actueler bosoverzicht

De provincie Noord-Brabant heeft ambitieuze doelen gesteld voor haar bossenstrategie: Aanpak Brabantse Bomen. Elk jaar rapporteert ze de voortgang aan het Rijk via de Voortgangsrapportage Natuur. Daarvoor is goed inzicht nodig in waar bos precies staat — binnen én buiten het Natuurnetwerk Nederland (NNN).

Tot nu toe werd daarvoor vooral de natuurbeheertypekaart gebruikt, die voor het NNN onderscheid maakt tussen verschillende bostypen zoals vochtige bossen, droge bossen, productiebossen en cultuurhistorische bossen. Deze kaart is zorgvuldig opgebouwd, maar geeft niet altijd de situatie weer in het veld. Verschillende natuurbeheertypen, zoals heide, geven ruimte tot 20% struweel of bos en met de analyse op basis van de natuurbeheertypen blijven deze oppervlakten bos dus buiten beeld.

Buiten het Natuurnetwerk is het nog lastiger. Deze bossen worden per definitie niet opgenomen binnen het Natuurbeheerplan, terwijl bossen buiten het Natuurnetwerk een belangrijk onderdeel zijn van de Aanpak Brabantse Bomen. Voor de voortgang van de Aanpak Brabantse Bomen is het van belang bossen buiten het NNN goed te kunnen volgen.

"Met Spheer krijgt de Provincie een instrument in handen om bossen vaker, consistenter en objectiever in kaart te brengen"

De Spheer App brengt meer bos in zicht

In samenwerking met Spheer gebruikt de Provincie nu de Spheer App om tot een vollediger en actueler beeld van het Brabantse bosareaal te komen. De App analyseert satellietbeelden met behulp van geo-AI en genereert jaarlijks een nieuwe bomenkaart voor de volledige provincie. 

Een 'bomenkaart', omdat bossen een specifieke definitie genieten. Om als bos te kwalificeren moeten bomen tezamen een minimale oppervlakte van 0,5 ha hebben en mag het vlak niet langgerekt zijn. Spheer kan goed bomen detecteren; de uitkomsten kunnen vervolgens getoetst worden aan de randvoorwaarden van bos om een complete bossenkaart van Brabant te genereren.

Eerste tests lieten al zien dat de App extra bos kan opsporen - binnen én buiten het Natuurnetwerk. In een vervolgstap gaat Noord-Brabant deze bevindingen opschalen naar de hele provincie.

Iedere boom telt

Met Spheer krijgt de Provincie een instrument in handen om bossen vaker, consistenter en objectiever in kaart te brengen. Dat betekent:

  • Minder afhankelijkheid van versnipperde data van derden;
  • Betere onderbouwing van de rapportage richting het Rijk;
  • Meer grip op eerder over het hoofd geziene bosstructuren;
  • Sneller kunnen bijsturen in beleid en beheer.

Zoals ze het in Brabant zeggen: iedere boom is er één. Met de Spheer App krijgt de Provincie een instrument in handen om bos veel vollediger, consistenter en frequenter in beeld te brengen — en dat helpt om de ambities van de bossenstrategie waar te maken.